Impact Stories
Geesteswetenschappen in het hart van de grote vraagstukken van onze tijd
Van de woningcrisis in Amsterdam tot de geur van de zeventiende-eeuwse grachten, en van verantwoorde AI tot maatschappelijk ondernemen: onderzoekers van de Faculteit der Geesteswetenschappen werken aan vragen die er op het moment toe doen. In onze impact stories laten we zien wat geesteswetenschappelijke kennis in de praktijk betekent: wat het oplevert, wat het verandert, en welke nieuwe vragen het oproept.
Al 750 jaar trekken mensen naar Amsterdam op zoek naar kansen. Maar de stad is steeds minder een emancipatiemachine en steeds meer een sorteermachine. Stadshistoricus Tim Verlaan volgt de strijd om de stad, van de Jordaanoproeren tot de hedendaagse woonprotesten.
ChatGPT schrijft teksten, Midjourney maakt beelden, en AI componeert muziek in de stijl van de Beatles. Wat betekent dat voor makers, voor auteurschap, en voor ons begrip van creativiteit? UvA-onderzoekers vanuit mediawetenschappen, muziekcognitie en economie geven antwoord.
Geesteswetenschappen en ondernemen: een onwaarschijnlijke combinatie? Het Humanities Venture Lab bewijst het tegendeel. Studenten en alumni zetten hun kennis van taal, cultuur en geschiedenis om in ventures met echte maatschappelijke impact.
De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren daalt al jaren. LitLab, ontwikkeld door UvA-onderzoeker Feike Dietz, biedt een antwoord: een digitaal laboratorium waarin middelbare scholieren niet alleen lezen, maar ook onderzoeken, vergelijken en experimenteren met teksten.
Een duurzame toekomst vraagt niet alleen om nieuwe technologie, maar ook om begrip van het verleden. Hoe gingen samenlevingen vroeger om met natuur, energie en verandering? UvA-onderzoekers verbinden historische kennis aan actuele klimaatvraagstukken: van de Groningse gaswinning tot fair trade.
Europa is meer dan een continent of een politieke unie. Het is een voortdurend debat over identiteit, waarden en toekomst. Wie mag zich Europeaan noemen? Hoe groeien of brokkelen Europese identiteiten af onder externe druk? UvA-onderzoekers bestuderen Europa als historisch, cultureel en politiek project.
Achter de gevels van het Universiteitskwartier schuilt een wereld van kennis: kilometers archief, honderdduizenden objecten en een snelgroeiend landschap van digitale data. Hoe maken we die collecties toegankelijk en wat kunnen onderzoekers, makers en beleidsmakers ermee?
Factchecks moeten nepnieuws ontkrachten, maar wie checkt de factchecker? Onderzoeker Kamila Koronska ontwikkelt tools om misinformatie te herkennen en onderzoekt hoe desinformatie democratische processen ondermijnt. 'Het is makkelijker om chaos in het systeem te stoppen dan eruit te halen.'
In de zeventiende eeuw stond Amsterdam bekend als 'de schone maagd met de stinkende adem'. Maar het geurpalet van de stad was veel rijker dan alleen stank. Onderzoekers van het Meertens Instituut reconstrueren het reukverleden van Amsterdam met AI, historische bronnen en parfumeries.
Hoe zag jouw straat er honderd jaar geleden uit? De Amsterdam Time Machine bouwt aan een interactieve tijdlijn van de stad, van middeleeuwse kaarten tot oorlogsdagboeken. Historische kennis over water, wonen en stadsontwikkeling helpt daarbij ook bij de uitdagingen van nu.










